menu close menu

Unisono en Zumba fitness

Unisono: Iedereen op één lijn

‘Unisono’ betekent op hetzelfde moment hetzelfde doen. En liefst in groep. Klinkt oubollig? Je ziet het anders wel steeds vaker opduiken, zowel in de danskunst als op de festivalweide. ‘Het gaat nochtans in tegen onze tijdgeest om allemaal in dezelfde richting te kijken.’

Laten we er eerst voor zorgen dat we allemaal op dezelfde lijn zitten. Wat betekent unisono precies? Het is een begrip dat je zowel in muziek als in dans terugvindt en het houdt in dat je elkaars perfecte kopie wordt. Zodra je met minstens twee personen bent en je exact doet wat de ander doet, ben je unisono of synchroon.

Het klinkt best ouderwets omdat we, zeker in de danswereld, meteen terugdenken aan volksdansen. Of aan grootse balletten zoals Het zwanenmeer, waarbij iedereen zich verwonderde over tientallen witte zwanen die unisono dansten. De unisono balletten zagen er moeilijk en vooral onverbiddelijk uit: wie te laat inviel, werd in een fractie van een seconde veroordeeld tot het lelijke, trage eendje van het gezelschap.

Ondanks dat stoffige stigma duikt het unisono dansen steeds vaker weer op. Denk maar aan de flashmobs overal ter wereld: een groep mensen spreekt via sociale media af om op een openbare plek samen te komen, er uit het niets een afgesproken dansje te placeren en daarna weer weg te gaan alsof er niets gebeurd is. En binnen enkele maanden zien we op de festivalweides van onder meer Rock Werchter en Tomorrowland weer duizenden mensen op en neer golven op de beat.

Maar ook op het podium maken hedendaagse choreografen er steeds vaker gebruik van. ‘Het jongste jaar valt het me erg op’, zegt Griet Verstraelen, dansprogrammatrice van het kunstencentrum Stuk in Leuven. ‘Bijvoorbeeld bij David Hernandez en Eleanor Bauer, maar evengoed bij Anne Teresa De Keersmaeker en Sidi Larbi Cherkaoui. Ze laten het ouderwetse karakter van unisono dansen helemaal achterwege en zijn op zoek naar een fysieke manier van samenzijn.’ Voor het Stuk organiseerde Verstraelen er met Move me 3: togetherness een dansluik rond.

unisono zumba fitness

Samen dansen en Zumba doen

‘Zowat iedereen die iets in de podiumkunsten doet, doet iets samen’, vertelt de choreografe Anne Teresa De Keersmaeker. Tijdens Move me zijn twee filmopnames van haar te zien: Raga for the rainy season en Rosas danst Rosas, twee voorstellingen waarin bij momenten unisono wordt gedanst.

‘Zeker in de dans is unisono een sleutelgegeven om die “samen” te structureren: ofwel laat je een individu opgaan in de groep en dans je allemaal gelijk, ofwel splitst de groep zich op en laat je iedereen apart dansen. Unisono heeft een bijzondere kracht: het gaat over de schoonheid van eenheid.’

Unisono is niet gratuit, benadrukt De Keersmaeker: ‘Eenheid kun je ook als bedreigend ervaren: als iedereen in hetzelfde opgaat, kan dat een bepaalde slagkracht hebben. Dat kan verschillende vormen aannemen: van het ritmisch marcheren van legertroepen tot samen dansen op een muziekfestival.’

De Argentijnse choreografe Cecilia Lisa Eliceche presenteert in Stuk haar choreografie Unison, in haar ogen een uurtje antigif voor de virtuele relaties en de economische zeepbellen die ons sociaal weefsel ondermijnen. ‘Unisono dansen drukt voor mij het herstel uit van een wederzijdse fysieke afhankelijkheid’, vertelt ze. ‘Unisono mag dan de meest klassieke vorm zijn om samen te dansen, maar ik vind het de meest uitdagende manier om de spanning tussen groep en individu zichtbaar te maken.’

De Canadese choreografe Ame Henderson toont Relay tijdens Move me en wil vooral het plezier van het synchroon dansen in ere herstellen. ‘Het leek wel alsof er lang een taboe heerste rond synchronie’, vertelt ze. ‘Er wordt wel vaker op neergekeken. Terwijl je ziet dat als er unisono gedanst wordt, het vaak in een feestelijke context gebeurt en mensen er plezier aan beleven. Het geeft je het gevoel dat je naar een groep kijkt waarvan je graag deel wil uitmaken.’

Zelf doen

Het mag er dan fascinerend en mooi uitzien, unisono dansen is aartsmoeilijk. Dat weet Anne Teresa De Keersmaeker al te goed. Zelf creëerde en danste ze verschillende choreografieën gebaseerd op het principe. Haar Drumming (1998) is bijvoorbeeld opgebouwd als een bewegende puzzel waarbij het hoogtepunt een unisono dansfrase is. In Bartók (1986) en Elena’s Aria (1984) danst iedereen hoofdzakelijk hetzelfde, maar sluipen er lichte wijzigingen in de choreografie. Hetzelfde geldt voor het minimalistische Fase (1982). ‘In Fase moesten ik en mijn danspartner dezelfde beweging – namelijk rond de as draaien – honderden keren opnieuw doen. Als je zoiets een klein uur na elkaar volhoudt, krijgt het iets meditatiefs en tegelijk strijdvaardigs. Je zintuigen staan ontzettend scherp: als de danser rechts van je nog maar haar vinger drie centimeter hoger tilt dan de jouwe, merk je het meteen. Om een unisono dans goed uit te voeren, is die alertheid van ontelbaar belang: het belangrijkste is namelijk dat je samen blijft. Zelfs als je partner plots een onverwachte keuze maakt, doet dat er eigenlijk niet toe. Wat er wel toe doet, is dat je volgt.’

Dat unisono vandaag een ouderwets aura met zich meedraagt, begrijpt De Keersmaeker wel. ‘Het is geen sign of the times dat iedereen vandaag hetzelfde doet en in dezelfde richting kijkt. Individuen doen er net alles aan om van de groep los te komen en unisono staat daar met zijn ultieme strakke stramien lijnrecht tegenover. Maar misschien moeten we op onze beurt die definitie niet zo nauw invullen. ‘There is no freedom in freedom, there is only freedom in structure’, zei de jazzmuzikant Branford Marsalis. Wie zegt dat die vrijheid er niet kan zijn wanneer we allemaal in dezelfde richting kijken?’

bron: Markant Sarah Vankersschaever

14 februari, 2014 | nieuws, Zumba fitness | Reacties uitgeschakeld voor Unisono en Zumba fitness

Comments are closed.

UA-39379048-2